Badanie poziomu glukozy i hemoglobiny glikowanej

Dla kogo?

Badanie poziomu glukozy należy do podstawowych badań krwi i powinno się je przeprowadzać w momencie, gdy pojawiają się niepokojąc objawy, np. wielomocz, wzmożone pragnienie, odwodnienie, osłabienie, chudnięcie, omdlenia. Przeprowadzamy je na czczo.

Stężenie glukozy we krwi powinni wykonywać wszyscy po 45 roku życia co 3 lata. Co rok badanie powinny wykonywać osoby:

  • z wyżej wymienionymi objawami wskazującymi na cukrzycę
  • z nadwagą BMI≥25 kg/m2 i otyłością
  • osoby, których rodzice lub rodzeństwo choruje na cukrzycę
  • osoby mało aktywne fizycznie
  • osoby u których stwierdzono stan przedcukrzycowy
  • kobiety, które przebyły cukrzycę ciężarnych
  • kobiety, które urodziły dziecko o masie > 4 kg
  • osoby z nadciśnieniem tętniczym
  • osoby z nieprawidłowym poziomem HDL < 40 mg/dl (250 mg/dl (2,85 mmol/l)
  • kobiety z zespołem policystycznych jajników
  • osoby z chorobą układu krążenia.

Hemoglobinę glikowaną powinni co 3 miesiące badać wszyscy chorzy na cukrzycę, badanie wskazane również u chorych ze stanem przedcukrzycowym.

 

Czego dowiadujemy się dzięki badaniu?

Badanie poziomu glukozy we krwi to sprawdzenie ilości cukru w próbce krwi. Prawidłowy poziom glukozy świadczy o naszym zdrowiu, ale jakiekolwiek odchylenia wiążą się z problemami zdrowotnymi. Wyższy wynik oznacza najczęściej cukrzycę.

Normy stężenia glukozy na czczo:

  1. 100-125 mg/dl - stan przedcukrzycowy, wskazanie do wykonania OGTT
  2. >125 mg/dl - cukrzyca

Podwyższony poziom cukru może świadczyć nie tylko o cukrzycy, ale też m.in. o zespole Cushinga, nadczynności tarczycy, zapaleniu trzustki

Hemoglobina glikowana (HbA1c) - czyli hemoglobina połączona nieenzymatycznie z cząsteczkami glukozy, jest to podstawowy, obok glikemii, parametr służący do monitorowania cukrzycy. Odzwierciedla średnie stężenie glukozy we krwi w ciągu ostatnich 3 miesięcy. U zdrowych osób wartości AbA1c powinna wynosić

Podwyższony poziom hemoglobiny glikowanej świadczy o złym wyrównaniu cukrzycy, co wiąże się z podwyższonym ryzykiem rozwoju powikłań cukrzycy. Im stężenie hemoglobiny glikowanej jest wyższe, tym ryzyko rozwoju tych powikłań jest większe.

 

Kilka słów o cukrzycy

Przebieg cukrzycy zależy od tempa utraty komórek β wydzielających insulinę. W cukrzycy typu 2 (najczęstsza postać) początkowo dochodzi dochodzi do zmniejszenia wydzielania insuliny i rozwija się stan przedcukrzycowy, a potem - jawna cukrzyca.

Nieleczona (lub późno rozpoznana) choroba prowadzi do znacznych zaburzeń metabolicznych organizmu i rozwoju groźnych dla życia ostrych powikłań jak kwasica i śpiączka. Z kolei niewyrównana cukrzyca (nieprawidłowe wartości glukozy i hemoglobiny glikowanej pomimo leczenia) przyspiesza rozwój powikłań przewlekłych - uszkodzenie nerek, uszkodzenie narządu wzroku, zaburzenia czucia czy zespół stopy cukrzycowej, który może doprowadzić do martwicy i konieczności amputacji.

Leczenie cukrzycy składa się z 3 głównych części:

  1. leczenie niefarmakologiczne - modyfikacja stylu życia, diety, regularny umiarkowany wysiłek fizyczny
  2. leczenie farmakologiczne - doustne leki przeciwcukrzycowe, a przy ich nieskuteczności insulinoterapia
  3. zwalczanie czynników ryzyka choroby sercowo-naczyniowej, zwłaszcza nadciśnienia tętniczego i zaburzeń gospodarki lipidowej

Niezbędna dla powodzenia leczenia jest także odpowiednia edukacja pacjentów oraz leczenie powikłań choroby.

powrót do listy badań