Badanie ogólne moczu

Na czym polega badanie?

Pobrana próbka moczu poddawana jest analizie i w konsekwencji ocenie podlegają wszystkie najistotniejsze parametry wliczające się w badanie ogólne moczu: białko w moczu, erytrocyty w moczu, bilirubina, urobilinogen, ketony, leukocyty czy glukoza w moczu - te informacje można uzyskać praktycznie natychmiast.

 

Dla kogo?

Badanie ogólne moczu przeprowadza się  przy podejrzeniu:

  • chorób układu moczowego,
  • chorób ogólnoustrojowych (np. cukrzyca, nadciśnienie tętnicze),
  • w ciąży,
  • przy żółtaczce o nieznanej etiologii.

 

Czego dowiadujemy się dzięki badaniu?

Badanie ogólne moczu określa fizyko – chemiczne właściwości moczu oraz identyfikuje różnego rodzaju komórki znajdujące się w moczu. Badanie to jest niezbędne w zakresie diagnozowania wielu chorób z zakresu układu moczowego oraz wielu innych narządów (np. wątroby).

 

Parametry:

1)      pH moczu (norma: 5,0–6,0) może wahać się od lekko kwaśnego do lekko zasadowego.

U osób spożywających dużo mięsa i w gorączce odczyn moczu może być bardziej kwaśny, natomiast u osób stosujących dietę ubogobiałkową mocz przyjmuje odczyn bardziej zasadowy.

 

2)      Ciężar właściwy (norma: 1,023–1,035 g/ml) określa zdolność nerek do zagęszczania

moczu w zależności od stopnia nawodnienia i w głównej mierze od ilości wydalonych substancji takich jak mocznik, sód, potas oraz od ilości wydalonej wody.

 

3)      Glukoza w moczu osoby zdrowej nie występuje. Pojawia się ona w moczu, kiedy

dochodzi do podwyższenia jej stężenia w osoczu krwi ponad 180-200 mg/dl u osób z cukrzycą, lub w przypadku glikozurii nerkowej, gdzie na skutek nieprawidłowej pracy cewek nerkowych, przy prawidłowym stężeniu glukozy we krwi jest ona wydalana przez nerki i wykrywana w moczu.

 

4)      Białko w moczu u ludzi zdrowych występuje w ilości około 50-100 mg białka na dobę i jest to ilość niewykrywana przy pomocy powszechnie stosowanych metod diagnostycznych. Zwiększone wydalania białka (białkomocz) stwierdza się najczęściej w chorobach nerek lub dróg moczowych. Również w niektórych sytuacjach w moczu może pojawić się białko, dotyczy to osób z gorączką, po wysiłku fizycznych czy u kobiet w ciąży. Sytuacje te określa się jako białkomocz fizjologiczny.

 

5)      Bilirubina w moczu osoby zdrowej nie występuje. Bilirubina może pojawić się w moczu

w przypadku wirusowego zapalenia wątroby, w przypadku żółtaczki mechanicznej (kamica przewodowa wątroby), w marskości wątroby.

 

6)      Urobilinogen w moczu osób zdrowych wynosi 1,0 mg/dl, a wzrost jego wydalania występuje w stanach zapaleniach wątroby, w niedokrwistościach hemolitycznych,

w toksycznych zapaleniach wątroby, w marskościach wątroby.

 

7)      Ciała ketonowe (aceton, kwas acetooctowy i kwas hydroksymasłowy) w moczu osób zdrowych nie występują. Mogą występować u osób głodzonych, w niewyrównanej cukrzycy lub po nadużyciu alkoholu.

 

8)      Krwinki białe, czyli leukocyty w prawidłowym osadzie moczu występują w ilości 4 - 5

w polu widzenia (wpw). Wzrost ilości wydalanych leukocytów (leukocyturia, ropomocz) świadczy o zakażeniu układu moczowego (najczęściej dróg moczowych).

 

9)      Krwinki czerwone, czyli erytrocyty w moczu osób zdrowych występuje do 4 erytrocytów

w polu widzenia (wpw). Wyróżniamy krwiomocz mikroskopowy (krwinkomocz) – gdy pomimo zawartości erytrocytów zabarwienie moczu pozostaje prawidłowe i krwiomocz makroskopowy, gdy barwa moczu sugeruje obecność krwi.  Krwinkomocz z krwinkami świeżymi jest charakterystyczny dla chorób cewki moczowej i pęcherza moczowego, natomiast natomiast z krwinkami wyługowanymi jest charakterystyczny dla chorób kłębkowych nerek.

 

10)  Nitraty – zwane też azotynami, w moczu osoby zdrowej nie występują. Wzrost świadczy

o obecności bakterii w moczu i wskazuje na zakażenie dróg moczowych. Mogą być obecne u osób stosujących dietę bogatobiałkową.

powrót do listy badań